解説

動植物の低分子化合物認識や輸送機構の分子生物学的研究
生命活動を支える化学感覚と物質輸送への新たな視点

Vol.64 No.1 Page. 12 - 20 (published date : 2026年1月1日)
永嶌 鮎美1
  1. 東京科学大学生命理工学院
vol64_1

 

概要原稿

本稿では，動物の嗅覚における嗅粘液の役割，植物の揮発性有機化合物受容機構，そして膜輸送体の輸送基質選択性の進化的な変化といった，情報伝達カスケードの最上流に位置する因子の研究について解説する．

リファレンス

  1. 1) K. J. Ressler, S. L. Sullivan & L. B. Buck:Cell,73, 597 (1993).
  2. 2) R. Vassar, J. Ngai & R. Axel:Cell,74, 309 (1993).
  3. 3) K. J. Ressler, S. L. Sullivan & L. B. Buck:Cell,79, 1245 (1994).
  4. 4) R. Vassar, S. K. Chao, R. Sitcheran, J. M. Nunez, L. B. Vosshall & R. Axel:Cell,79, 981 (1994).
  5. 5) K. Mori, H. Nagao & Y. Yoshihara:Science,286, 711 (1999).
  6. 6) K. Kajiya, K. Inaki, M. Tanaka, T. Haga, H. Kataoka & K. Touhara:J. Neurosci.,21, 6018 (2001).
  7. 7) S. Katada, T. Hirokawa, Y. Oka, M. Suwa & K. Touhara:J. Neurosci.,25, 1806 (2005).
  8. 8) Y. Oka, A. Nakamura, H. Watanabe & K. Touhara:Chem. Senses,29, 815 (2004).
  9. 9) J. Pevsner, P. M. Hwang, P. B. Sklar, J. C. Venable & S. H. Snyder:Proc. Natl. Acad. Sci. USA,85, 2383 (1988).
  10. 10) D. C. Lu, H. Zhang, Z. Zador & A. S. Verkman:FASEB J.,22, 3216 (2008).
  11. 11) M. Tegoni, P. Pelosi, F. Vincent, S. Spinelli, V. Campanacci, S. Grolli, R. Ramoni & C. Cambillau:Biochim. Biophys. Acta Protein Struct. Mol. Enzymol.,1482, 229 (2000).
  12. 12) P. Pelosi:Cell. Mol. Life Sci.,58, 503 (2001).
  13. 13) H. J. Ko, S. H. Lee, E. H. Oh & T. H. Park:Bioprocess Biosyst. Eng.,33, 55 (2010).
  14. 14) H. Brose, J. Strotmann & H. Breer:Chem. Senses,34, E58 (2009).
  15. 15) C. Ijichi, K. Kondo, M. Kobayashi, A. Shirasawa, K. Shimbo, K. Nakata, Y. Maruyama, Y. Ihara, Y. Kawato, T. Mannenet al.:Sci. Rep.,12, 9984 (2022).
  16. 16) S. Chapman, K. Kondo, S. Ihara, C. Ijichi, K. Touhara & K. Sato:Sci. Adv.,11, eadu7271 (2025).
  17. 17) A. R. Dahl & W. M. Hadley:Crit. Rev. Toxicol.,21, 345 (1991).
  18. 18) N. Ben-Arie, M. Khen & D. Lancet:Biochem. J.,292, 379 (1993).
  19. 19) D. Lazard, K. Zupko, Y. Poria, P. Net, J. Lazarovits, S. Horn, M. Khen & D. Lancet:Nature,349, 790 (1991).
  20. 20) A. Miyawaki, H. Homma, H. Tamura, M. Matsui & K. Mikoshiba:EMBO J.,15, 2050 (1996).
  21. 21) H. Tamura, A. Miyawaki, N. Inoh, Y. Harada, K. Mikoshiba & M. Matsui:Chem. Biol. Interact.,104, 1 (1997).
  22. 22) H. Debat, C. Eloit, F. Blon, B. Sarazin, C. Henry, J. C. Huet, D. Trotier & J. C. Pernollet:J. Proteome Res.,6, 1985 (2007).
  23. 23) A. Nagashima & K. Touhara:J. Neurosci.,30, 16391 (2010).
  24. 24) C. Ijichi, H. Wakabayashi, S. Sugiyama, Y. Ihara, Y. Nogi, A. Nagashima, S. Ihara, Y. Niimura, Y. Shimizu, K. Kondoet al.:Chem. Senses,44, 465 (2019).
  25. 25) H. Kida, Y. Fukutani, J. D. Mainland, C. A. de March, A. Vihani, Y. R. Li, Q. Y. Chi, A. Toyama, L. D. Liu, M. Kamedaet al.:Nat. Commun.,9, 4556 (2018).
  26. 26) I. T. Baldwin, R. Halitschke, A. Paschold, C. C. von Dahl & C. A. Preston:Science,311, 812 (2006).
  27. 27) J. B. Runyon, M. C. Mescher & C. M. De Moraes:Science,313, 1964 (2006).
  28. 28) K. Sugimoto, K. Matsui, Y. Iijima, Y. Akakabe, S. Muramoto, R. Ozawa, M. Uefune, R. Sasaki, K. M. Alamgir, S. Akitakeet al.:Proc. Natl. Acad. Sci. USA,111, 7144 (2014).
  29. 29) A. Nagashima, T. Higaki, T. Koeduka, K. Ishigami, S. Hosokawa, H. Watanabe, K. Matsui, S. Hasezawa & K. Touhara:J. Biol. Chem.,294, 2256 (2019).
  30. 30) C. M. Delphia, M. C. Mescher & C. M. De Moraes:J. Chem. Ecol.,33, 997 (2007).
  31. 31) J. Degenhardt, I. Hiltpold, T. G. Kollner, M. Frey, A. Gierl, J. Gershenzon, B. E. Hibbard, M. R. Ellersieck & T. C. J. Turlings:Proc. Natl. Acad. Sci. USA,106, 13213 (2009).
  32. 32) S. Rasmann, T. G. Kollner, J. Degenhardt, I. Hiltpold, S. Toepfer, U. Kuhlmann, J. Gershenzon & T. C. Turlings:Nature,434, 732 (2005).
  33. 33) I. Albert, C. Hua, T. Nurnberger, R. N. Pruitt & L. Zhang:Plant Physiol.,182, 1582 (2020).
  34. 34) D. Giordano, A. Facchiano, S. D'Auria & F. Loreto:eLife,10, e66741 (2021).
  35. 35) I. Seidl-Adams, A. Richter, K. B. Boomer, N. Yoshinaga, J. Degenhardt & J. H. Tumlinson:Plant Cell Environ.,38, 23 (2015).
  36. 36) J. R. Widhalm, R. Jaini, J. A. Morgan & N. Dudareva:Trends Plant Sci.,20, 545 (2015).
  37. 37) F. Adebesin, J. R. Widhalm, B. Boachon, F. Lefevre, B. Pierman, J. H. Lynch, I. Alam, B. Junqueira, R. Benke, S. Rayet al.:Science,356, 1386 (2017).
  38. 38) N. Okamoto, R. Viswanatha, R. Bittar, Z. Li, S. Haga-Yamanaka, N. Perrimon & N. Yamanaka:Dev. Cell,47, 294 (2018).
  39. 39) L. Frank, M. Wenig, A. Ghirardo, A. van der Krol, A. C. Vlot, J. P. Schnitzler & M. Rosenkranz:Plant Cell Environ.,44, 1151 (2021).
  40. 40) Y. Okuyama, K. Fukushima, S. Kakishima, A. K. Valchanova, K. T. Takano, Y. Ito-Inaba, T. Nakazato & A. J. Nagano:Science,388, 656 (2025).
  41. 41) K. Mochizuki:Curr. Biol.,35, 5097 (2025).
  42. 42) K. Takata, T. Matsuzaki & Y. Tajika:Prog. Histochem. Cytochem.,39, 1 (2004).
  43. 43) P. Agre, G. M. Preston, B. L. Smith, J. S. Jung, S. Raina, C. Moon, W. B. Guggino & S. Nielsen:Am. J. Physiol.,265, F463 (1993).
  44. 44) F. Chauvigne, O. Yilmaz, A. Ferre, P. G. Fjelldal, R. N. Finn & J. Cerda:Commun. Biol.,2, 462 (2019).
  45. 45) R. N. Finn & J. Cerda:Biol. Bull.,229, 6 (2015).
  46. 46) R. N. Finn, F. Chauvigne, J. B. Hlidberg, C. P. Cutler & J. Cerda:PLoS One,9, e113686 (2014).
  47. 47) T. Morinaga, M. Nakakoshi, A. Hirao, M. Imai & K. Ishibashi:Biochem. Biophys. Res. Commun.,294, 630 (2002).
  48. 48) S. Rajput, D. Gautam, A. Vats, C. Rana, M. Behera, M. Roshan, A. Ludri & S. De:J. Mol. Evol.,91, 441 (2023).
  49. 49) A. Nagashima, N. Nagai, C. Ota, K. Ushio & A. Kato:Biochem. Biophys. Res. Commun.,756, 151608 (2025).
  50. 50) S. Hatakeyama, Y. Yoshida, T. Tani, Y. Koyama, K. Nihei, K. Ohshiro, J. I. Kamiie, E. Yaoita, T. Suda, K. Hatakeyamaet al.:Biochem. Biophys. Res. Commun.,287, 814 (2001).
  51. 51) K. Ishibashi, T. Morinaga, M. Kuwahara, S. Sasaki & M. Imai:Biochim. Biophys. Acta Gene Struct. Expr.,1576, 335 (2002).
  52. 52) A. Mobasheri, M. Shakibaei & D. Marples:Histochem. Cell Biol.,121, 463 (2004).
  53. 53) K. Gotfryd, A. F. Mosca, J. W. Missel, S. F. Truelsen, K. Wang, M. Spulber, S. Krabbe, C. Helix-Nielsen, U. Laforenza, G. Soveralet al.:Nat. Commun.,9, 4749 (2018).
  54. 54) O. Yilmaz, F. Chauvigne, A. Ferre, F. Nilsen, P. G. Fjelldal, J. Cerda & R. N. Finn:Cells,9, 1663 (2020).
  55. 55) K. Ushio, E. Watanabe, T. Kamiya, A. Nagashima, T. Furuta, G. Imaizumi, T. Fujiwara, M. F. Romero & A. Kato:Physiol. Rep.,10, e15164 (2022).
  56. 56) S. Kumagai, E. Watanabe, N. Hayashi, Y. Kimura, T. Kamiya, A. Nagashima, K. Ushio, G. Imaizumi, J. Kim, K. Munakataet al.:Physiol. Rep.,11, e15655 (2023).
  57. 57) A. Nagashima, K. Ushio, H. Nishihara, J. Akimoto, A. Kato & T. Furuta:Am. J. Physiol. Regul. Integr. Comp. Physiol.,329, R423 (2025).


本文はトップページからログインをして頂くと表示されます。