解説

微生物コミュニティの複雑な関係性を紐解く
メタオミクスで解き明かす微生物のふるまいと社会・環境への影響

Vol.64 No.3 Page. 152 - 159 (published date : 2026年5月1日)
佐藤 由也1
  1. 産業技術総合研究所ネイチャーポジティブ技術実装研究センター（兼：環境創生研究部門）
vol64_3

 

概要原稿

微生物は地球上のあらゆるところに存在し，多種とコミュニティを作り，地球環境や動植物に多大な影響を与えている．本稿では，メタオミクス解析の紹介と，それによって微生物の働きやその関係性を明らかにした例を紹介する．

リファレンス

  1. 1) P. G. Falkowski, T. Fenchel & E. F. Delong: Science, 320, 1034 (2008).
  2. 2) C. Magnabosco, F. Husain, M. M. Paoletti, C. Parsons, J. G. Payette, S. L. Schwartz, E. Tamre & G. P. Fournier: Annu. Rev. Earth Planet. Sci., 52, 85 (2024).
  3. 3) W. A. Walters & R. Knight: Ann. Am. Thorac. Soc., 11(Suppl 1), S16 (2014).
  4. 4) Y. Sato: Biosci. Biotechnol. Biochem., 88, 850 (2024).
  5. 5) J. G. Caporaso, C. L. Lauber, W. A. Walters, D. Berg-Lyons, J. Huntley, N. Fierer, S. M. Owens, J. Betley, L. Fraser, M. Bauer et al.: ISME J., 6, 1621 (2012).
  6. 6) L. Zhang, F. Chen, Z. Zeng, M. Xu, F. Sun, L. Yang, X. Bi, Y. Lin, Y. Gao, H. Hao et al.: Front. Microbiol., 12, 766364 (2021).
  7. 7) A. R. Sheik, E. E. Muller & P. Wilmes: Front. Microbiol., 5, 47 (2014).
  8. 8) Y. Sato, T. Hori, H. Koike, R. R. Navarro, A. Ogata & H. Habe: Commun. Biol., 2, 179 (2019).
  9. 9) 産業技術総合研究所（プレスリリース）：活性汚泥中のごくわずかな微生物が全体の水処理性能を左右，https://www.aist.go.jp/aist_j/press_release/pr2019/pr20190513/pr20190513.html, 2019.
  10. 10) Y. Sato, T. Hamai, T. Hori, T. Aoyagi, T. Inaba, M. Kobayashi, H. Habe & T. Sakata: Appl. Microbiol. Biotechnol., 103, 7783 (2019).
  11. 11) Y. Sato, T. Hamai, T. Hori, T. Aoyagi, T. Inaba, K. Hayashi, M. Kobayashi, T. Sakata & H. Habe: J. Hazard. Mater., 423(Pt B), 127089 (2022).
  12. 12) 産業技術総合研究所（プレスリリース）：重金属廃水をもみがら・米ぬかと微生物で浄化，https://www.aist.go.jp/aist_j/press_release/pr2021/pr20210909/pr20210909.html, 2021.
  13. 13) H. Daims, E. V. Lebedeva, P. Pjevac, P. Han, C. Herbold, M. Albertsen, N. Jehmlich, M. Palatinszky, J. Vierheilig, A. Bulaev et al.: Nature, 528, 504 (2015).
  14. 14) M. A. van Kessel, D. R. Speth, M. Albertsen, P. H. Nielsen, H. J. Op den Camp, B. Kartal, M. S. Jetten & S. Lucker: Nature, 528, 555 (2015).
  15. 15) Y. Sato, E. Tanaka, T. Hori, H. Futamata, K. Murofushi, H. Takagi, T. Akachi, T. Miwa, T. Inaba, T. Aoyagi et al.: Water Res., 197, 117088 (2021).
  16. 16) 産業技術総合研究所（プレスリリース）：微生物のちからで廃棄物を肥料へ！，https://www.aist.go.jp/aist_j/press_release/pr2021/pr20210330_2/pr20210330_2.html, 2021.
  17. 17) Y. Sato, T. Miwa, T. Inaba, T. Akachi, E. Tanaka, T. Hori, K. Murofushi, H. Takagi, H. Futamata, T. Aoyagi et al.: Appl. Microbiol. Biotechnol., 107, 7365 (2023).
  18. 18) 産業技術総合研究所（プレスリリース）：微生物が作った有機液肥の性能をトマト水耕栽培で実証，https://www.aist.go.jp/aist_j/press_release/pr2023/pr20230929/pr20230929.html, 2023.
  19. 19) P. J. Turnbaugh, R. E. Ley, M. A. Mahowald, V. Magrini, E. R. Mardis & J. I. Gordon: Nature, 444, 1027 (2006).
  20. 20) J. A. Bravo, P. Forsythe, M. V. Chew, E. Escaravage, H. M. Savignac, T. G. Dinan, J. Bienenstock & J. F. Cryan: Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 108, 16050 (2011).
  21. 21) D. Radjabzadeh, J. A. Bosch, A. G. Uitterlinden, A. H. Zwinderman, M. A. Ikram, J. B. J. van Meurs, A. I. Luik, M. Nieuwdorp, A. Lok, C. M. van Duijn et al.: Nat. Commun., 13, 7128 (2022).
  22. 22) T. Hosokawa, Y. Kikuchi, N. Nikoh, M. Shimada & T. Fukatsu: PLoS Biol., 4, e337 (2006).
  23. 23) S. Shigenobu, H. Watanabe, M. Hattori, Y. Sakaki & H. Ishikawa: Nature, 407, 81 (2000).
  24. 24) N. A. Moran, G. R. Plague, J. P. Sandstrom & J. L. Wilcox: Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 100(Suppl 2), 14543 (2003).
  25. 25) Y. Kikuchi, T. Hosokawa & T. Fukatsu: Appl. Environ. Microbiol., 73, 4308 (2007).
  26. 26) Y. Kikuchi, M. Hayatsu, T. Hosokawa, A. Nagayama, K. Tago & T. Fukatsu: Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 109, 8618 (2012).
  27. 27) H. Itoh, K. Tago, M. Hayatsu & Y. Kikuchi: Nat. Prod. Rep., 35, 434 (2018).
  28. 28) Y. Sato, S. Jang, K. Takeshita, H. Itoh, H. Koike, K. Tago, M. Hayatsu, T. Hori & Y. Kikuchi: Nat. Commun., 12, 6432 (2021).
  29. 29) 産業技術総合研究所（プレスリリース）：共生細菌のちからで害虫が農薬に強くなる助け合いの仕組みを解明，https://www.aist.go.jp/aist_j/press_release/pr2021/pr20211110/pr20211110.html, 2021.


本文はトップページからログインをして頂くと表示されます。